Immaterieel erfgoed
Immaterieel erfgoed zijn de tradities, rituelen, festiviteiten en gewoonten die van generatie op generatie worden doorgegeven. Mensen beoefenen, vieren, spreken en delen hun erfgoed op allerlei manieren. Het is belangrijk voor identiteit en iets dat je graag doorgeeft aan anderen.
Immaterieel erfgoed zijn de tradities, rituelen, festiviteiten en gewoonten die van generatie op generatie worden doorgegeven. Mensen beoefenen, vieren, spreken en delen hun erfgoed op allerlei manieren. Het is belangrijk voor identiteit en iets dat je graag doorgeeft aan anderen. Maar wanneer is iets wel of geen immaterieel erfgoed? Daar is geen eenvoudig antwoord op te geven. De beoefenaars van dit immateriële erfgoed bepalen zelf wat hun erfgoed is. Erfgoed Gelderland ondersteunt mensen en gemeenschappen die hun gebruiken of tradities belangrijk vinden en willen voortzetten.
Immaterieel erfgoed in Gelderland
Gelderland kent veel erfgoedgemeenschappen die allen een eigen deel van de geschiedenis vertellen, bewaren en doorgeven. Denk aan festiviteiten als de Nijmeegse Vierdaagse, bloemen- en fruitcorso’s, en Keti Koti, maar ook aan ambachten, streektalen en rituelen en gebruiken rond levensgebeurtenissen.
Natuurlijk heeft Erfgoed Gelderland niet al het immaterieel erfgoed scherp in beeld. Wil jij jouw immaterieel erfgoed onder de aandacht brengen en daar advies of ondersteuning bij? We maken graag kennis met je. Je kunt daarvoor contact opnemen met erfgoedparticipatie-coach Lian van der Zon.
Erfgoedparticipatie
Immaterieel erfgoed is een belangrijke vorm van erfgoedparticipatie, omdat het draait om mensen die tradities, gebruiken en kennis actief in stand houden en doorgeven. Hiermee is participatie geen middel, maar een voorwaarde: zonder actieve betrokkenheid van mensen kan immaterieel erfgoed niet bestaan.
Lees meer over erfgoedparticipatie >
Landelijke inventaris immaterieel erfgoed
Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) beheert de landelijke inventaris immaterieel erfgoed: tradities, festiviteiten, ambachten, rituelen, gebruiken en andere culturele praktijken in Nederland. De inventaris geeft een overzicht van beoefenaars van immaterieel erfgoed die een borgingsplan hebben gemaakt en zich actief inzetten voor de toekomst van hun erfgoed.
De inventaris wordt gevuld en geschreven samen met erfgoedbeoefenaars. Staat jouw immaterieel erfgoed nog niet in de inventaris? Aanmelden van jouw immaterieel erfgoed kan via KIEN. Opname in de inventaris kan zorgen voor meer borging en zichtbaarheid. Lees meer hierover op de site van KIEN.
Wat doet Erfgoed Gelderland?
Erfgoed Gelderland zet zich in om immaterieel erfgoed in Gelderland meer zichtbaar te maken en – waar mogelijk – ondersteuning te bieden. We werken daarbij samen met landelijke partners, zoals het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) en alle andere provinciale erfgoedhuizen, verenigd in Stichting OPEN.
Samenwerking
We houden ons al een aantal jaar bezig met immaterieel erfgoed. Samen met andere provinciale erfgoedhuizen (Stichting OPEN) delen we kennis met elkaar en werken we nauw samen met het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN). Deze samenwerking noemen we ‘Samen Verder’. Samen met onze partnerorganisaties organiseren we netwerkbijeenkomsten voor het uitwisselen van ervaringen, inspiratie en persoonlijk contact.
Advies
Ben jij huisvester of beoefenaar van immaterieel erfgoed? Neem gerust contact met ons op voor advies. We denken graag mee met je plannen of vraagstukken. We bieden informatie over zaken die een rol spelen bij immaterieel erfgoed, zoals fondsen en subsidies, de omgevingswet, het vertellen van verhalen, het werven van nieuwe mensen en tips over samenwerken.
Scholing
We organiseren geregeld workshops en cursussen over het vertellen van verhalen, het opzetten van oral history interviews en het presenteren van (immaterieel) erfgoed voor het publiek. Neem een kijkje op ons huidige scholingsaanbod voor een overzicht van de actuele trainingen.
Oral history
Oral history legt persoonlijke herinneringen aan het verleden vast door middel van interviews. De verhalen die hieruit voortkomen vertellen de menselijke kant van de geschiedenis. Het is een waardevolle methode voor het documenteren van immateriële erfgoedpraktijken en de betekenis ervan voor de beoefenaars. Lees ook meer over oral history op onze projectpagina.
Onderzoek
Om erachter te komen hoe we het erfgoedveld beter kunnen ondersteunen in het bewaren en doorgeven van immaterieel erfgoed, startte Erfgoed Gelderland in het najaar van 2024 een onderzoek. We vroegen hierbij om input uit het erfgoedveld. Het resultaat: een adviesrapport waar Erfgoed Gelderland de komende periode mee aan de slag zal gaan. Lees hier het adviesrapport. Van een van de interviews uit het onderzoek, met Stichting Indisch Erfgoed, is een artikel gemaakt. Het artikel kun je teruglezen op erfgoedvrijwilliger.nl.
Aanvullende informatie
Ben je beheerder van immaterieel erfgoed? Wellicht zijn deze linkjes nog interessant:
- Zoek je vrijwilligers voor jouw (immaterieel) erfgoed, of wil je graag vrijwilliger worden bij een erfgoedgemeenschap of -organisatie die zich richt op immateriële erfgoedpraktijken? Op www.erfgoedvrijwilliger.nl kan je vacatures plaatsen en vinden.
- In de nieuwsbrief van Erfgoed Gelderland besteden we regelmatig aandacht aan het onderwerp immaterieel erfgoed. Meld je aan voor onze nieuwsbrief onderaan deze pagina en blijf op de hoogte van onze cursussen en activiteiten.
Heb je een specifieke vraag of behoefte aan advies? Dan kun je contact opnemen met Lian van der Zon. Als erfgoedparticipatiecoach denkt zij graag mee over jullie actuele vraagstukken.
Meer weten?
