Uitnodiging | Symposium ‘Watermolenlandschappen: Erfgoed met een duurzame toekomst’

De Gelderse Erfgoed Alliantie partners nodigen je graag uit voor het symposium: ‘Watermolenlandschappen: Erfgoed met een duurzame toekomst’ op donderdag 17 september bij de Beekdalhoeve in Renkum. Het symposium is onderdeel van de landelijke Landschapstriënnale.

Watermolenlandschappen onder druk

Watermolens (door water aangedreven molens) speelden een cruciale rol in de landschappelijke, landbouwkundige en economische ontwikkeling van Gelderland. Watermolens zijn in het verleden gebouwd op logische plekken in het landschap, langs een beek, kwelbeek of een door de mens gegraven sprengbeek of stadsgracht. De benodigde waterkracht werd mogelijk gemaakt door de hoogteverschillen in het Gelderse landschap, met name in de Achterhoek en Veluwe. Tegenwoordig kampen deze regio’s met extremen van droogte en overstroming als gevolg van klimaatverandering en verdergaande verstedelijking en verharding van de leefomgeving.

Opgaveschets voor Gelderse Watermolenlandschappen

Aanleiding voor de Gelderse Erfgoed Alliantie partners om nader te onderzoeken of historische watermolenlandschappen een rol kunnen spelen bij hedendaagse opgaven zoals klimaatadaptatie en dit bijzondere erfgoed en cultuurlandschap in stand gehouden kan worden. Samen met molenaars, erfgoedeigenaren, waterschappen, natuurorganisaties, ruimtelijke planners en overheden is verkennend onderzoek gedaan naar verleden, heden en toekomst van watermolens, het bijbehorende ensemble en de grotere watermolenlandschappen. Belangrijke vragen daarbij waren: Hoe kunnen we leren van het verleden voor hedendaagse opgaven? Welke kansen liggen verborgen in historische watermolenlandschappen? De resultaten zijn samengebracht in een Opgaveschets voor Gelderse Watermolenlandschappen, die op 17 september gepresenteerd wordt en overhandigd aan gedeputeerde Peter Drenth.

De bijeenkomst wordt georganiseerd door partners van de Gelderse Erfgoed Alliantie. Partners binnen de Gelderse Erfgoed Alliantie zijn: Gelders Genootschap (kwartiermaker), Provincie Gelderland, Geldersch Landschap & Kasteelen, Molenfederatie Gelderland, Erfgoed Gelderland, Monumentenwacht Gelderland, Gelders Restauratiecentrum en Stichting Gelderse Kerken.

Het programma

Tijdens het symposium nemen we aan de hand van lezingen, een panelgesprek, workshops en excursies samen met de deelnemers watermolenlandschappen onder de loep. Met als keynote-sprekers: Elyze Storms-Smeets en Lodewijk van Nieuwenhuijze (H+N+S Landschapsarchitecten). Elyze Storms-Smeets zal tijdens haar lezing ingaan op de resultaten van het verkennend project van de Gelderse Erfgoed Alliantie op het gebied van watermolenlandschappen. Landschapsarchitect Lodewijk van Nieuwenhuijze heeft vorig jaar in samenwerking met het Gelders Genootschap het verleden, heden en de toekomst van het watersysteem van de zuidelijke Veluwezoom in kaart gebracht. In zijn lezing zal hij verslag doen van deze verkenning en vooruitblikken op het landschap van de toekomst.

Ook op het programma staat een panelgesprek, waarbij we in gesprek zullen gaan met betrokkenen uit het veld. In de middag bieden we diverse excursies aan, onder andere naar het Renkums Beekdal en Landgoed Mariëndaal. En de deelnemers kunnen workshops bijwonen, waaronder de workshop: ‘Watermolenlandschappen: Behoud door benutting’ en ‘Watermolenlandschappen: Klimaatbuffers van de toekomst’. Er zijn twee rondes. Bij de registratiebalie op de dag van het symposium kun je jouw voorkeur aangeven. 

Praktische informatie

• Datum: 17 september 2026
• Tijd: 10.00-17.00 uur (inloop vanaf 09:30 uur)
• Locatie: Beekdalhoeve te Renkum (Bennekomseweg 160, 3871 KJ Renkum)
• Kosten: Gratis
• Programma: Meer informatie over het programma vind je op de website van Erfgoed Gelderland (we updaten deze pagina regelmatig met nieuwe informatie)
• Aanmelden: Via het aanmeldformulier

Heb je een vraag over het project rondom Gelderse watermolenlandschappen? Die kun je stellen aan projectleider Elyze Storms-Smeets, e.storms@geldersgenootschap.nl. Heb je een vraag over de bijeenkomst? Dan kun je deze stellen via info@erfgoedgelderland.nl.

Het symposium is onderdeel van de Landschapstriënnale 2026.