VOF Kermiskoek 2.0 wilde het verhaal en de bijbehorende traditie van de oude Tielsche Kermiskoek een stevige plek geven in de 21e eeuw, waar het geven van de koek geen huwelijksaanzoek tussen man en vrouw meer is, maar waar het een inclusieve blijk van liefde en waardering tussen partners, familie, vrienden en tussen generaties en culturele achtergronden kan zijn. VOF Kermiskoek 2.0 wilde vanuit de essentie van het oude verhaal, door inbreng van de Tielse bevolking tussen 10-80 jaar, een nieuw verhaal laten ontstaan. Een nieuw verhaal; dus daar waar we eerst spraken over “liefde/huwelijk” wordt nu de nadruk gelegd op ‘geven uit respect’, ‘geven uit bewondering, vriendschap’, omdat je ‘iemand “tof” vindt’. VOF Kermiskoek 2.0 is hiervoor een samenwerking aangegaan met de Stichting BKE. Deze Stichting initieert beeldende kunst evenementen in de regio Rivierenland, waarbij creatieve denkers/kunstenaars samen optrekken met ondernemers, bedrijven en organisaties om gezamenlijk tot innovaties te komen als antwoord op de vraag van de ondernemer.
De vraagstelling van VOF Kermiskoek 2.0 is opgepakt binnen het kader van hun project Hommage Hofleverancier. Hommage Hofleverancier is een initiatief om kunstenaars en ondernemers met elkaar te verbinden. Ambacht en traditie, die worden gekoppeld aan innovatie en actuele ontwikkelingen leiden tot verrassende nieuwe inzichten en producten. Een eerbetoon aan ambacht, innovatie en creatief ondernemerschap.
Gezamenlijk is een projectopzet gemaakt waarbij samenwerking verworven is met projectpartners uit verschillende geledingen van de samenleving, teneinde het nieuwe verhaal een zo breed mogelijk fundament te geven. Er is een stevige plaats ingeruimd voor de toekomstige gebruikers van dit immateriële erfgoed: zij moeten zich erin kunnen herkennen. We presenteren het nieuwe verhaal op een hedendaagse wijze aan de bevolking van Rivierenland.
Hoe maakt dit project verborgen verhalen zichtbaar?
In de uitwerking van het project is expliciet aandacht gegeven door de drie groepen deelnemers aan de ‘3 geheimen’ van de Tielsche Kermiskoek. We wilden dat de deelnemers goed op de hoogte waren van de ‘oude’ situatie om vanuit kennis en respect voor die historie een nieuw verhaal te kunnen maken:
- Het geheim van de koek (de ingrediënten van de koek zijn een goed bewaard familiegeheim);
- Het geheim van de bakker (de koek dankt zijn smaak en geur niet alleen aan de ingrediënten,maar ook aan de wijze waarop het deeg gemaakt en gebakken wordt)
- En tenslotte ‘het geheim van de liefde’!
Voor de leerlingen van Petje af is een serie van vier lesmomenten ontwikkeld, waarin zij kennis maakten met het oude verhaal, leerden over de ingrediënten, een bezoek brachten aan de bakkerij en zelf een presentatie gaven over wat zij zien als ‘het nieuwe verhaal’ bij het geven of krijgen van de kermiskoek. Uiteraard werd er ook samen een bezoek gebracht aan de Tielse kermis.
Bakkerij van Ooijen heeft zijn klanten uitgenodigd een eigen inbreng te hebben in het project. D.m.v. flyers zijn deelnemers aan het project geworven. De deelnemers werden uitgenodigd om zelf een nieuw verhaal te maken. Aan wie willen zij een koek schenken en waarom? Een interviewster noteerde interessante en bijzondere verhalen. De deelnemers werden uitgenodigd om een week later op de ‘weggeefmiddag’ te komen met degene aan wie zij een koek willen schenken.
De verhalen zijn talig vastgelegd, maar ook beelden. Filmer Peter Bunschoten heeft filmflitsen gemaakt van de nieuwe verhalen. Joep van Weelden heeft een film gemaakt van het oude en het nieuwe kermiskoekverhaal. Dit heeft geresulteerd in een eindfilm/Art-film. De afronding van project LIEFS heeft plaatsgevonden in een spannende expositie van proces en product in de gemeente expositieruimte van Cultuurcentrum Zinder.
Waarom maakt dit project kans op de Gelderse Roos Prijs 2026?
De Tielsche Kermiskoek is niet zomaar een lekkernij, maar een levend verhaal. Een verhaal dat generaties verbindt, dat herinnert aan vroeger en tegelijk ruimte maakt voor morgen. De Tielsche Kermiskoek hoort bij de stad, bij de Tielse identiteit – en tradities verdienen het om gekoesterd én doorgegeven te worden.
Met het project ‘LIEFS’ is een weg ingeslagen die deze traditie toekomstbestendig maakt. Er wordt niet alleen stilgestaan bij het verleden, maar juist gekeken naar hoe we de betekenis ervan opnieuw tot leven kunnen brengen. In een tijd waarin verbinding niet vanzelfsprekend is, draagt ons verhaal een eenvoudige maar krachtige boodschap: de waarde van schenken en ontvangen. Liefde, aandacht en iets geven zonder iets terug te verwachten – dat is van alle tijden en blijft altijd belangrijk.
Samenwerkingspartners: St. BKE Stroming Rivierenland, St. Petje af, Mozaïek welzijn, Vijz bespoke, Bakkerij G. van Ooijen, St. behoud traditie Tielsche Kermiskoek