De Hanzeaat in de Bourgonjetoren is een vernieuwend belevingscentrum waar een verborgen hoofdstuk uit het verhaal van Zutphen zichtbaar wordt. Hoewel Zutphen bekendstaat als Hanzestad, zijn de dagelijkse ervaringen, spanningen en stadse ontwikkelingen uit die tijd minder vaak uitgewerkt voor een breed publiek. De Bourgonjetoren — gebouwd in 1457 om de stad te verdedigen tegen de Bourgondische dreiging en jarenlang gesloten voor bezoekers — vormt de ideale plek om juist deze minder belichte verhalen te onthullen. Met de opening in juli 2024 heeft de toren een nieuwe bestemming gekregen als multimediale, educatieve plek die zowel historische verdieping als speelse interactie biedt.
Bezoekers ontdekken de Hanzetijd via digitale spellen en filmfragmenten die historische situaties reconstrueren. Dankzij de interactieve toepassingen is De Hanzeaat bijzonder geschikt voor kinderen en jongeren: zij leren door te spelen en worden zo deelnemer in plaats van toeschouwer. Een interactief scherm brengt middeleeuws Zutphen tot leven, terwijl de historische maquette Zutphen in 1485 van Constant Willems een ruimtelijke inkijk geeft in de stad van toen. De begane grond en eerste verdieping van de toren zijn toegankelijk voor mindervaliden, waardoor het project inzet op inclusiviteit en een breed publiek bereikt.
De Hanzeaat is ontwikkeld in een intensieve samenwerking tussen de gemeente Zutphen, Musea Zutphen, de Walburgiskerk, Zutphen Promotie, Het Gilde Zutphen, Erfgoed Gelderland, Studio Biesterveld en Tijdlab. Deze samenwerking combineert historische kennis, ruimtelijk ontwerp, digitale technieken en lokale betrokkenheid. Door deze herbestemming in combinatie met vernieuwende publieksbenadering laat het project ondernemerschap zien in hoe erfgoed opnieuw betekenis en bereik krijgt.
Monumentengidsen van Het Gilde Zutphen bemensen de toren. Zij ontvangen bezoekers persoonlijk en voegen een extra laag toe aan de digitale beleving met verhalen, anekdotes en historische duiding. Zo ontstaat een combinatie van betrouwbare geschiedkundige informatie en levendige interpretatie.
Hoe maakt dit project verborgen verhalen zichtbaar?
De Hanzeaat brengt niet alleen het bekende verhaal van Zutphen als Hanzestad onder de aandacht, maar laat juist ook minder belichte verhalen zien: het alledaagse stadsleven, de dreiging en bescherming rond de haven en de ervaringen van bewoners achter het bekende handelsverleden. Daarmee wordt een veelzijdig en voorheen minder zichtbaar deel van de Gelderse geschiedenis op toegankelijke, speelse en innovatieve wijze verteld — juist ook voor kinderen en jongeren.
Met De Hanzeaat is de Bourgonjetoren niet langer een afgesloten monument, maar een actieve plek van erfgoedbeleving en educatie, waar een voorheen onderbelicht hoofdstuk van het Zutphense verhaal tot leven komt.
Waarom maakt dit project kans op de Gelderse Roos Prijs 2026?
Dit project laat op inspirerende en vernieuwende wijze laat zien hoe je verborgen verhalen toegankelijk maakt voor een breed publiek. De Hanzeaat toont dat je met creativiteit, samenwerking en moderne presentatiewijzen het verleden niet alleen kunt tonen, maar beleefbaar en betekenisvol kunt maken. Niet de bekende handelsgeschiedenis van Zutphen staat centraal, maar juist de minder belichte verhalen: het alledaagse leven, de onzekerheden, de dreiging rond de haven en de menselijke keuzes in de Hanzetijd.
Samenwerkingspartners: Gemeente Zutphen, Musea Zutphen, Walburgiskerk, Zutphen Promotie, Het Gilde Zutphen (monumentengidsen), Erfgoed Gelderland, Studio Biesterveld, Tijdlab.