Terugblik Informatiebijeenkomst CollectieGelderland 2021

Op vrijdag 19 oktober organiseerde Erfgoed Gelderland een informatiebijeenkomst in het kader van de ontwikkelingen rondom CollectieGelderland. De komende jaren wordt in opdracht van de provincie Gelderland de website www.collectiegelderland.nl vernieuwd en krijgen de partners van CollectieGelderland de beschikking over een zogenaamde Collectiecloud waarmee ze op afstand vanaf huis hun collectie kunnen registreren en die er bovendien voor zorgt dat de collectiedata altijd veilig is opgeslagen.

Om de Gelderse collecties die te zien zijn op www.collectiegelderland.nl toekomstbestendig en houdbaar te maken en er tegelijkertijd voor te zorgen dat ze ook zichtbaar zijn voor en te gebruiken zijn door een internationaal publiek buiten de provincie, wordt er gebruik gemaakt van nieuwe technieken en standaarden bij de vernieuwing. Met deze informatiebijeenkomst konden partners van CollectieGelderland en andere geïnteresseerden nader hiermee kennis maken.

Deskundigen aan het woord

Het programma bestond uit zes presentaties. Na een welkomstwoord van dagvoorzitter Wouter Daemen en algemeen directeur Marc Wingens vertelde Michelle van Lanschot, projectmedewerker Informatiebeheer, ter inleiding meer over de visie en invulling van de vernieuwingsopdracht. Vervolgens volgden vier inhoudelijke presentaties van deskundigen op dat gebied.

Laurents Sesink, hoofd Centre for Digital Scholarship van de Universiteit Leiden, gaf een introductie over het Interational iamge Interopability Framework (IIIF, spreek uit triple I F). Met IIIF kunnen afbeeldingen eenvoudiger uitgewisseld worden tussen instellingen en platforms. Hierdoor kunnen gebruikers bijvoorbeeld verschillende afbeeldingen uit verschillende collecties combineren, of afbeeldingen annoteren. Leverancier Picturae gaat in het nieuwe collectieregistratiesysteem ervoor zorgen dat afbeeldingen volgens deze standaard worden aangeboden. De presentatie van Laurents Sesink is hier te raadplegen.

Annette Gaalman van Erfgoed Brabant lichtte de achtergrond en het gebruik van de AAT in relatie tot het Netwerk Digitaal Erfgoed toe. De Art & Architecture Thesaurus (AAT) is een gecontroleerde woordenlijst voor erfgoedcollecties die al sinds 1990 wordt gebruikt. Het gebruik van deze thesaurus maakt vervult de behoefte aan gestandaardiseerde trefwoordenlijsten in Nederlandse musea, maar maakt het tegelijkertijd ook mogelijk om internationaal gegevens uit te wisselen omdat de AAT in tientallen talen vertaald is. In het nieuwe collectieregistratiesysteem van CollectieGelderland, memorix maior, wordt automatisch gekoppeld met de Art & Architecture Thesaurus. De presentatie van Annette Gaalman is hier te raadplegen.

Na een korte koffiepauze liet Thomas van Maanen van Picturae, de leverancier van het nieuwe collectieregistratiesysteem van CollectieGelderland Memorix Maior, zien hoe kunstmatige intelligentie kon worden ingezet om collecties te omschrijven. Van 10 afbeeldingen uit CollectieGelderland had een programma op basis van wat er afgebeeld was trefwoorden toegevoegd, gezichten en emoties daarop bepaald en geografische locaties gekoppeld aan de afbeelding opgehaald. Dit leverde interessante en verrassend accurate bevindingen op. In de nieuwe omgeving van CollectieGelderland wordt kunstmatige intelligentie op een vergelijkbare manier ingezet. Bekijk hier en hier de testjes van de AI proef met CollectieGelderland data.

Creative Commons worden wereldwijd gebruikt door makers van creatief werk waarop auteursrecht rust om dit werk beschikbaar te maken voor een groot publiek. Lisette Kalfshoven van Kennisland vertelde meer over de principes van auteursrechten waar Creative Commons licenties een antwoord op willen zijn. Erfgoedinstellingen kunnen makers vragen hun kunstwerken via deze licenties vrij te geven, of kunnen werk waarover zij zelf het recht hebben (zoals foto’s gemaakt door personeel) met deze licenties vrijgeven. In de vernieuwing van CG wordt onderzocht hoe wij deze licenties onderdeel kunnen maken van onze systemen en procedures. De presentatie van Lisette is hier te bekijken.

Tot slot was het aan Cris Kremers van Erfgoed Brabant om de BrabantCloud te demonstreren. De BrabantCloud bestaat sinds 2012 en dient om de erfgoedinstellingen van Brabant de gelegenheid te geven hun collecties op een betaalbare en toekomstbestendige manier op te slaan en online toegankelijk te maken voor een breed publiek. Hierbij kunnen instellingen indien gewenst ook gebruik maken van Memorix Maior, het online collectieregistratiesysteem waarvan ook CollectieGelderland partners binnenkort gebruik kunnen gaan maken. Cris ging in op de achtergrond en uitgangspunten van de BrabantCloud en demonstreerde ook hoe instellingen hun collecties kunnen registreren in Memorix. Zijn presentatie is hier te raadplegen.

Tijdens de presentaties werden een aantal naslagwerken en websites genoemd waar je meer informatie kan vinden over besproken thema’s:
Verbind je termen, naslagwerk en handleiding voor het gebruik van thesauri voor je collectie
Public domain calculator, om te bepalen of een werk in je collectie nog auteursrechtelijk beschermd is.
De Opendata reader, naslagwerk en handleiding voor het publiceren van je collectiedata als open data
Right statements, gestandaardiseerde auteursrechtelijke verklaringen voor objecten.
Licentiebevestigingen om werk waarover jij als instelling de rechten bezit vrij te geven via een Creative Commons licentie.
EnDow Diligent Search tool, waarmee je kunt bepalen of een werk onder de richtlijn verweesde werken valt.

Heeft u vragen n.a.v. de bijeenkomst of over de vernieuwing van CollectieGelderland? Neemt u dan contact op met Michelle van Lanschot of Wouter Daemen.