Blog: The Future is Heritage – jongeren over erfgoed

Blog: Jongeren over erfgoed. Door: Marc Wingens

In de week van 18 tot 25 juni vond in Berlijn voor het eerst de European Cultural Heritage Summit plaats. Een week lang ontmoetten beleidsmakers en –beslissers op het hoogste niveau – er waren bijvoorbeeld ministers van cultuur uit vijf verschillende landen aanwezig – elkaar om te praten over het belang van erfgoed in een veranderend Europa.

Het zal wel aan de ‘high profile’ van de meeste deelnemers gelegen hebben, maar nieuwe, frisse ideeën of initiatieven waren er weinig te horen en aan de vorm waarin de ‘debates’ gegoten werden ontbrak interactiviteit. Er borrelde dan ook weinig energie op tijdens de diverse bijeenkomsten. Niettemin is er ‘in de wandelgangen’ en ’s avonds, tijdens de borrel, effectief zaken gedaan en zijn netwerken gevestigd of versterkt.

Positieve energie

Heel anders ging het toe tijdens de parallelle ‘Youth Summit’, met deelnemers tussen de 20 en 30 jaar, afkomstig uit 16 verschillende landen. Deze ‘top’ was georganiseerd door Erfgoed Brabant, Erfgoed Gelderland en KIEN (het kenniscentrum voor immaterieel erfgoed) op initiatief van de Brabantse gedeputeerde Henri Swinkels, die zelf ook aanwezig was. Dat een dergelijk congres tijdens een belangrijke internationale top vanuit Nederlandse provincies werd georganiseerd, was natuurlijk ongekend!

Drie dagen lang gingen studenten en ‘young professionals’ met elkaar in discussie over allerlei aspecten van erfgoed die zij belangrijk vinden. Het ging van tradities in klokkenluiden tot slavernijverleden, waarbij ervaringen en inzichten uit verschillende delen van Europa met elkaar konden worden uitgewisseld. De jongeren gingen met grote onbevangenheid met elkaar in debat, waarbij zij lastige onderwerpen niet uit de weg gingen.

Van de grote hoeveelheid positieve energie die dit losmaakte, konden ook de ‘high’-profile-mensen profiteren tijdens de vrijdagochtendsessie van de grote ‘summit’. Vlak voor de lunch presenteerden de jongeren de resultaten van hun eigen congres, met een slotverklaring, verpakt in een inspirerend filmpje. De sfeer in de zaal veranderde onmiddellijk van passief in alert, nieuwsgierig en enthousiast!

Aan het einde van de week gingen de jongeren opgeladen naar huis, voorzien van een nieuw Europees netwerk van gelijkgezinden en vol plannen voor thuis. De ervaringen zijn zo goed dat het de bedoeling is de ‘summit’ in 2019 opnieuw te organiseren.

Op de kaart

Maar ook de organisatie kon tevreden zijn. De provincies Noord-Brabant en Gelderland en hun erfgoedorganisaties hebben zich met deze jongerenbijdrage aan de European Cultural Heritage Summit goed op de kaart gezet bij congresorganisator Europa Nostra, maar ook bij het ministerie van OCW en bij ‘Brussel’.

Europa Nostra heeft ons gevraagd om hulp bij de vernieuwing van de eigen organisatie, waarbij het betrekken van jongeren heel belangrijk, maar niet het enige is. OCW ziet dat ook de provincie in staat is om op internationaal niveau een innovatieve bijdrage te leveren. Brussel tenslotte speelt met de gedachte om beleidsdoelen voortaan vaker via de regio’s te implementeren, waarbij erfgoed één van de instrumenten is.

De beide ‘summits’ hebben veel opgeleverd, voor de jongeren én voor de provincies en hun erfgoedorganisaties. Nu is het zaak woorden in daden om te zetten en het momentum vast te houden!

Beeld: uit film The Future is Heritage, maker: Sebastiaan ter Burg

Lees ook de blogs van Hadewijch Zwart